Gastblogger HoP

About the author : Gastbloggers zijn studenten en afgestudeerden met een inspirerend verhaal. Zij vertellen over hun ervaringen, hun kansen, hun wensen, en hun doelen. Het schrijven van een gastblog is een leuke manier om jezelf online te profileren. Heb je interesse in het schrijven van een gastblog? Mail dan naar gastblog @humansofpsychology.nl

Babette Verdult: Luisteren en gehoord worden

Advies en lesgeven, Gastblogger, Toekomstperspectief, Werken, Werkveld No Comment

20140713_172734

 

Ooit zei de mevrouw van de nootjeszaak bij ons in het dorp tegen mij als 10-jarige: “Doe nooit wat je moeder zegt, dan komt alles wel terecht”. Een zinnetje van Annie M. G. Schmidt. Luisteren, een woord waar heel veel in zit. In gesprek met de ander willen we allemaal gehoord worden, maar wordt daar wel geluisterd? Hoe luister jij? Ik denk dat het goed is om stil te staan bij  luisteren en gehoord worden.                                                                                       

 

Met oudere mensen heb ik snel een klik. Als bijbaantje naast mijn studie hielp ik oudere mensen met hun huishoudelijke taken. Het fascineert mij wat voor rust ze (op het eerste ogenblik) uitstralen. Ook hebben ze allemaal gemeen dat ze gehoord willen worden. Wij allemaal. We delen graag ons eigen verhaal, omdat we dan het gevoel hebben dat we iets voor een ander kunnen betekenen. Het lijkt pas dat je bestaat, als anderen een reactie geven op hetgeen dat jij vertelt. We zoeken naar de betekenis van ons leven. Volgens mij is deze betekenis voor iedereen anders, maar het staat vast dat dit is wat ons drijft. Betekenis. Wat hieraan voorafgaat is gehoord worden. Want ik geloof dat een beetje betekenis begint met een beetje gehoord worden. Pas als anderen jou horen of écht naar je luisteren, besta je. Ik zie cliënten op leeftijd helemaal opbloeien als ik écht luister naar hun verhaal. Over vroeger, over hoe het toen was.

 

Écht luisteren voel je in je hart

Écht luisteren naar een ander. Dat lijkt een eenvoudige taak, maar door alle drukte van de dag merk ik dat het niet zo vanzelfsprekend is. Vooral als je eigen hoofd overloopt met zaken die je goed wilt regelen. Niet helemaal eerlijk naar mijn cliënten, want ik reageerde vaak op vragen met nietszeggende antwoorden als : ‘ohjaaaa, erg hè dat nieuws. Goh! Nou!’. In mijn studie leerde ik dat dit containerbegrippen zijn. Loze woorden. Ik was niet in het moment zelf aanwezig, maar zat met mijn hoofd ergens anders. Ik luisterde wel, echter niet met mijn hart. Dat wilde ik veranderen.

 

Verschil in luisteren uit sympathie en empathie

‘Er zijn twee manieren van luisteren’, verklaarde mijn vriendin Anna toen ik haar mijn dilemma voorlegde. ‘Luisteren om te reageren en écht luisteren zodat de ander gehoord wordt’. Ze zette me aan het denken. Op internet vond ik een filmpje van Brené Brown. Zij legt uit wat het verschil is tussen sympathie (luisteren om te reageren) en empathie (luisteren vanuit het hart). Vaak kom ik erachter dat ik sympathie gebruik als ik zelf gehoord wil worden: “Nou, ik zat laatst in de tram en iemand naast me begon keihard een telefoongesprek te voeren, asociaal!”, waarop ik antwoordde: “Ja, dat herken ik ook! Ik zat laatst in de trein in een stiltecoupé en mensen vonden het nodig om heel hard over huisdieren te praten!”. Ik luisterde wel, maar ik heb niet het gevoel de ander echt gehoord te hebben.

 

Écht luisteren is de sleutel tot verbinding

Vlak daarna had ik een dierbare ervaring met een andere vriendin, wat voor mij een moment met écht luisteren beschrijft. Op een avond zaten Floortje en ik op de bank. Ze vertelde me over haar situatie met haar moeder. Haar moeder was depressief en stopte abrupt met haar medicatie, waardoor ze in een psychose was geraakt. Ik hoorde haar zeggen dat haar moeder geen hulpverleners meer toeliet en dat er rekeningen waren die niet betaald werden. Floortje nam deze verantwoordelijk op zich en probeerde haar moeder te helpen. Ze vertelde dat ze het zo moeilijk vond om de bank te bellen voor haar moeder. De zorg voor haar moeder viel haar emotioneel zwaar. We waren even stil. Ik dacht aan de momenten dat ik het financieel even zwaar had en mijn moeder hierover kon bellen. Dat ik bij haar terecht kan als ik ergens tegen aanloop. En ik voelde dat Floortje dat niet had. Dat ze dat mist. Ik dacht aan een keer dat mijn moeder de telefoon opnam en zei: “Babs, ik heb je verhaal aangehoord en ik heb geen tijd meer om te luisteren, want ik moet nog dingen doen”. Ik wist met mijn verstand dat het prima is dat mijn moeder het druk heeft op sommige momenten, maar het gevoel had dat zij er niet voor mij was op dat moment stak. Ik miste mijn moeder.

 

Natuurlijk is dit gemis niet te vergelijken, maar ik voelde dat ik me kon verbinden met dat thema. Het stukje gemis dat je moeder er niet voor je kan zijn op momenten dat je haar hard nodig hebt. Ik voelde verdriet, kwaadheid en onmacht in me opkomen. Ik vroeg met tranen in mijn ogen: “Mis je jouw moeder vaak?”. Floortje antwoordde: “Ja”. We hebben er een tijd over gepraat, over het missen, met een lach en een traan. We bestempelen dit beiden als een dierbaar moment. Echt luisteren en gehoord worden is de sleutel tot verbinding. Daar verlangt iedereen diep vanbinnen naar.

 

Luisteren in de praktijk

Tijdens de opleiding toegepaste psychologie haalde ik uit de lesstof vooral neutraal een coachingsgesprek te voeren. Dit wil zeggen dat het gaat om de cliënt en jezelf daarin afzijdig te houden omdat jij als coach het overzicht moet bewaren. Toch ben ik van mening dat ook hier luisteren een wisselwerking is. Alleen luisteren en overzicht bewaren is niet genoeg, de cliënt moet zich ook gehoord voelen. Ik merk ook dat ik tot een diepere laag kom als ik mij persoonlijk kan verbinden met een cliënt en luister uit empathie.

 

Ik realiseerde mij wel dat ik niet altijd en overal kan luisteren. Door mijzelf bij elk gesprek de volgende vragen te stellen, ben ik mij er meer bewust van of ik echt luister naar de cliënt:

  • Kan ik luisteren? (Hoe is het met mij? Ben ik moe, hongerig, zit ik met dingen die een ontmoeting met een cliënt blokkeren? Kan ik in het moment zitten?)
  • Wil ik luisteren? (Voel ik een connectie met de cliënt?)
  • Sta ik open voor wat er gezegd wordt door de cliënt?
  • Luister ik naar mezelf? (Kan ik openlijk teruggeven als iets mij ervan weerhoud om te luisteren?)

Pas als ik alle vragen volmondig met een ja beantwoord, zal luisteren echt de sleutel tot verbinding zijn.

 

Babette Verdult (27) is toegepast psycholoog en systemisch therapeut in opleiding. Ze wordt gedreven door verbinding en communicatie tussen mensen. Op dit moment werkt ze als ambulant begeleider en is ze aangesloten bij sociale onderneming “De Liefdesdokter”, dat zich richt op samen leren over verbinden. Daarnaast heeft Babette een eigen bedrijf dat zich richt op autonomie, contact en persoonlijke ontwikkeling.

 

Klik hier voor het korte maar mooie filmpje over sympathie en empathie:

Brené Brown - sympathie and empathie
Brené Brown – sympathy and empathy

 

*Sommige namen in deze blog zijn om privacyredenen gefingeerd*

 

Hoe vond je deze blog?

Related Posts

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Like ons op facebook!

Zusterpagina van:

In het kort:

Humans of Psychology is in 2015 opgericht, voor en door psychologiestudenten, om ervaringen te delen en anderen te inspireren en te motiveren bij de reis naar het werkveld. Momenteel uit zowel studenten als afgestudeerden, binnen verschillende disciplines van psychologie. Door middel van (persoonlijke) blogs wordt een beeld geschetst over de mogelijkheden binnen het werkveld, en wordt toegewerkt naar een positief toekomstperspectief. Ook onderwerpen als profileren en netwerken komen aan bod.

Archief: